تتمه دورانهاى ششگانه آفرينش : چنان كه دو دوران باقيمانده را مربوط به پيدايش دخان آسمانى بدانيم طبعا دوران نخستين براى تصاعد گازهاى آسمانى است كه از انفجار مادهء اول برخاسته ، و دوران دوم براى تراكم و آمادگى تشكيل طبقات خواهد بود ، و چنان كه يكى از اين دو را به آفرينش ستارگان تخصيص دهيم ، تنها پديد شدن جرم آسمان را از انفجار نخستين در يك دوران ديگر خواهيم دانست ، و همچنين در صورتى كه يكى از اين دو دوران مربوط بتقسيم مادهء زمين بر زمينهاى هفتگانه باشد ، چنان كه بتفصيل از پيش گذشت . آنچه گفتيم نتيجهء تلاش و بررسى كامل در آيات آفرينش زمين و آسمانست ، كه غالبا بعنوان احتمال و فرضيه در معرض افكار نهاديم ، و پس از اينهمه كنجكاوى ناگزيريم از اينكه اظهار عجز نموده بگوئيم : و اللّه اعلم . . و هو اللطيف الخبير . . . هفته زمينى و هفته جهانى : از لحاظ آنكه مجموع آفرينش و تكامل زمين در شش دوران بوده « 1 » و پس از آن تمامى جهات كمال ارضى جمع شده ، صحيح است مجموع شش روز ( دوران ) خلقت و تكامل زمين ، باضافه دوران تماميت ارضى ( جمعه ) را هفتهء ارضى اصطلاح نموده ، گوئيم : شنبه و يكشنبه زمين پديد شد ، دوشنبه چين‌خوردگيهاى آنها نمودار گرديد ، و سه‌شنبه چين‌خوردگيها بر اعماق زمين كوفته شد ، و چهارشنبه بركات بر سطح زمين پديد آمد ، و پنجشنبه اقوات ، در آخرين ساعات اين دوران حيوانات و انسانها بوجود آمدند « 2 » ، و زمان پس

--> ( 1 ) - دو دوران آفرينش و چهار دوران تكامل ( 2 ) - چنان كه در خبر است انسان در ساعت آخر از هفتهء ارضى پديد آمد .